Stalag IV B

Naast Hitlers gevangenissen, doorgangskampen en concentratie- en vernietigingskampen waren er ook krijgsgevangenenkampen waar manschappen gevangen zaten uit de bezette gebieden volgens het Verdrag (III) van Geneve. Ook hier had je verschillende kampen voor krijgsgevangenen waaronder ‘Stalags’ en ‘Oflags’. In een Stalag ofwel Stammlager zaten manschappen (militairen) en onderofficieren gevangen die onder bepaalde voorwaarden voor werkzaamheden konden worden ingezet. Officieren zaten gevangen in een Oflag (Offizier-Lager) en het was volgens de Conventie van Geneve verboden hen in te zetten voor arbeid. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog werd het Duitse leger verdeeld in 17 militaire districten (Wehrkreis), die elk aangeduid werden met Romeinse cijfers. De kampen waren genummerd volgens het militaire district. Een letter achter het Romeinse nummer markeerde individuele Stalags in een militair district. 

 

Stalag IV-B was tijdens de Tweede Wereldoorlog een van de grootste krijgsgevangenenkampen in Duitsland en lag 8 km ten noordoosten van de stad Mühlberg in de provincie Saksen, net ten oosten van de rivier de Elbe. Het kamp werd geopend in september 1939 en was ongeveer 30 hectare groot. De eerste gevangenen waren ongeveer 17.000 Poolse soldaten die gevangen waren genomen in september 1939. De eerste twee maanden woonden in tenten of in de buitenlucht en de meesten van hen werden overgebracht naar andere kampen. In mei 1940 arriveerden de eerste Franse soldaten, gevangengenomen in de Slag om Frankrijk. In 1941 arriveerden Britse en Australische soldaten na de val van Griekenland, en later dat jaar Russische krijgsgevangenen na de invasie van de Sovjet-Unie. In september 1943 arriveerden na de Italiaanse capitulatie nog meer Britse en Zuid-Afrikaanse soldaten, die voorheen in Italië gevangen waren gehouden. In oktober 1944 arriveerden enkele duizenden Polen, leden van de Armia Krajowa gevangen genomen na de Opstand in Warschau, waaronder enkele honderden vrouwelijke soldaten. In november 1944 werden de Poolse vrouwen overgebracht naar andere kampen. In december 1944 arriveerden ongeveer 7.500 Amerikanen van het Ardennenoffensief. Minstens 3.000 van hen werden overgebracht naar andere kampen. Op 23 april 1945 bevrijdde het Rode Leger het kamp. 

 

Hieronder een krijgsgevangenen antwoordkaart uit Stalag IV B in Mühlberg geschreven op 3 februari 1943 door een Belgische militair voor het thuisfront ter bevestiging van de goede ontvangst van een pakket. De brief is inclusief een Stalag IV B censuur stempel.