Breendonk

Breendonk is een Belgisch fort twintig kilometer ten zuiden van Antwerpen, is gebouwd nog voor de Eerste Wereldoorlog en maakte deel uit van een verdedigingsgordel rond Antwerpen. Na de Duitse overname in de Tweede Wereldoorlog werd het fort ingenomen en werd Breendonk gebruikt als interneringskamp voor politieke gevangenen en Joden. Het SS Auffangslager stond onder toezicht van de SIPO-SD. De omstandigheden in het kamp waren zeer zwaar. De gevangenen moesten dwangarbeid verrichten, werden gefolterd (vooral tijdens verhoren), afgebeuld, uitgehongerd en geslagen. De medische zorg in het kamp was slecht. Er waren bijna geen medicijnen en de artsen en verplegers waren niet welwillend. Men schat dat er in de Tweede Wereldoorlog ongeveer 3600 mensen in Breendonk hebben vastgezeten, maar nooit meer dan 660 tegelijk. Er stierven 303 gevangenen in Breendonk (inclusief executies) waarvan een derde ten gevolge van voltering, 54 werden elders terechtgesteld en 1.741 gevangenen kwamen om in een van de concentratie- of vernietigingskampen. Het kamp werd definitief ontruimd op 31 augustus 1944 en viel op 2 september in handen van de geallieerden. Breendonk is het enige kamp in West-Europa dat volledig intact is bleven.

Titel: Beulen van Breendonk - Schuld en boete

Auteur: Mark van den Wijngaart

Aantal pagina's: 223

ISBN: 978 90 08 23956 4

Druk: Derde druk januari 2011

Uitgever: Standaard

 

Het fort van Breendonk werd als gevangenis en doorgangskamp gebruikt door de Duitse politiediensten, de Sipo-SD. De levensomstandigheden die er heersten, zijn vergelijkbaar met die van de concentratiekampen. De gevangenen werden uitgehongerd, afgebeuld, vernederd, mishandeld en gefolterd. Bijna 280 gevangenen bezweken onder het onmenselijke regime of werden terechtgesteld. Duitse en Vlaamse SS'ers moesten daarbij niet onderdoen voor elkaar. Ook bepaalde medegevangenen maakten zich schuldig aan moord, doodslag, slagen en verwondingen.

 

Titel: Breendonk

Auteur: Victor Trido

Aantal pagina's: 174

Druk: 1944

Uitgever: J. Dupuis Zonen & Co

 

Zeer zeldzaam verslag van een voormalig gevangene.

 

"Wij hadden  over het kamp van Breendonk horen spreken, over de verschikkingen van dit martelkamp, over de vele slachtoffers, over de onmenselijke kwellingen, waaraan zij onderworpen werden. Maar wat wisten wij tenslotte van Breendonk? Nee, wij wisten niet wat Breendonk was voordat wij de heer Victor Trido ontmoetten, die maandenlang in deze folterhel had doorgebracht. Wij lazen het verhaal van zijn lijdensweg en onmiddellijk stond ons besluit vast, dit verhaal van onmenselijke volharding verdient verspreid te worden. Alleen wie dit gelezen heeft weet wat Breendonk is, of kan althans vermoeden wat onze landgenoten geleden hebben in dit kamp van de sluipende dood."

Titel: Breendonk de dood

Auteur: Edgard Marbaix

Aantal pagina's: 92

Druk: 1945

 

Dit boek is een eenvoudig verhaal van ons verblijf in het concentratiekamp van Breendonk bij Willebroek. Het beoogt slechts en zo getrouw mogelijke weergave te zijn van alles wat we er hebben gezien, gehoord en geleden. 

Ik draag het op aan onze vrienden van de Nationale Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Werkloosheid, tijdens de bezetting omgevormd tot het zo zeer beruchte Arbeidsambt, die hun leven gaven voor het Vaderland.

Voor hun zaligheid draag ik aan dien god van Goedheid en Rechtvaardigheid al onze gebeden, al ons lijden en onze kruisweg van Breendonk op. Tevens, naar het voor voorbeeld onze martelaren, voor een spoedige bevrijding van ons Vaderland en algehele overwinning der Geallieerde Legers.

Titel: De gevangenen van Breendonk - Persoonlijke getuigenissen uit een SS-kamp

Auteur: James M. Deem

Aantal pagina's: 303

ISBN: 978 94 921 5925 0 

Druk: 2015

Uitgever: Horizon

 

Na de invasie van België door de nazi's in 1940 werd het Fort van Breendonk door de SS omgebouwd tot een Auffanglager, een opvangkamp. Vaak was het voor de gevangenen de laatste halte voor de concentratiekampen. Officieel was Breendonk geen concentratiekamp, maar de omstandigheden waren er even onmenselijk. Ongeveer 3.600 mannen en vrouwen werden opgesloten in Breendonk. Amper de helft overleefde de Tweede Wereldoorlog. De Amerikaanse auteur James M. Deem verdiepte zich vier jaar lang in de getuigenissen door deze gevangenen, als basis van een chronologisch relaas over Breendonk tijdens de oorlogsjaren.