Auschwitz-Birkenau

Auschwitz was een verzameling van kampen, Auschwitz I (het basiskamp), Auschwitz II-Birkenau (een vernietigingskamp) en Auschwitz III-Monowitz (een werkkamp), en werd in mei 1940 in gebruik genomen. Eind augustus 1941 werden de eerste testen gedaan met Zyklon B waarna oude bunkers omgebouwd werden tot gaskamers. Met de bouw van crematoria en gaskamers groeide Auschwitz uit tot het centrum van de Holocaust. Net als in andere kampen werden ook hier experimenten uitgevoerd op gevangenen door o.a. de beruchte Dr. Mengele. Naar Auschwitz werden zo'n 1,3 miljoen mensen gedeporteerd waarvan er ca. 1,1 miljoen om het leven zijn gekomen. Het grootste deel werd vergast.

Titel: Anus Mundi 

Auteur: Wieslaw Kielar

Aantal pagina's: 423

ISBN: 90 218 2542 2

Druk: 1980

Uitgever: A.W. Sijthoff - Alphen aan den Rijn

 

Anus Mundi is het ongelooflijke verhaal van een man die vijf jaar Auschwitz overleefde. Van het begin tot het eind heeft hij de geschiedenis van het concentratiekamp Auschwitz meegemaakt. Van de aanvankelijk zeldzame executies tot de moorden op grote schaal in de gaskamers. Wieslaw Kielar functioneerde in het kamp als verpleger, lijkendrager, schrijver bij een arbeidscommando, voorman en blokoudste. Mensen op laatstgenoemde posten hebben hun macht vaak zwaar misbruikt. Maar Kielar behoorde tot de uitzonderingen. Zijn medegevangenen getuigden later dat hij moedig en listig genoeg is geweest om zich te onttrekken aan welke collaboratie met de SS'ers dan ook.

Titel: Assistent van Mengele

Auteur: Miklos Nyiszli

Aantal pagina's: 207

ISBN: 978 90 74274 54 8

Druk: 5de druk december 2016

Uitgever: Verbum

 

"Ik, ondergetekende, dr. Miklos Nyiszli, was een arts, Ik was een gevangene van het KZ; mijn tatoeagenummer was 8450. Mijn werk omvat de duisterste dagen van de geschiedenis der mensheid en omschrijft deze vrij van gemoedsbeweging en in overeenstemming met de waarheid. Ik heb dit boek geschreven als een directe toeschouwer van en acteur in het werk dat verricht werd in de crematoria en op de brandstapels van Auschwitz. In dat vuur gingen miljoenen vaders, moeders en kinderen ten onder. Als eerste arts van de Auschwitzcrematoria heb ik talloze gerechtelijk-geneeskundige en autopsierapporten opgesteld, alle voorzien van mijn handgeschreven tatoeagenummer."

Titel: Auschwitz

Auteur: Laurence Rees

Aantal pagina's: 332

ISBN: 978 90 414 1151 8

Druk: Vijfde druk 2007

Uitgever: Anthos / Manteau

 

In Auschwitz vertelt journalist en programmamaker Laurence Rees hoe een oorspronkelijk Poolse kazerne uit kon groeien tot een van de grootste vernietigingskampen uit de geschiedenis van de mensheid. In Auschwitz werden meer dan 1,5 miljoen mensen vergast, voornamelijk joden, Sinti en Roma. In dit aangrijpende en veelomvattende boek analyseert Rees de mentaliteit en de motieven van de belangrijke nazi strategen, laat hij slachtoffers en daders aan het woord en brengt hij tot nu toe onbekende feiten aan het licht. Van het bestaan van een bordeel in Auschwitz tot de algemene corruptie die het kamp beheerste. 

Titel: Auschwitz 

Auteur: Robert Jan van Pelt & Deborah Dwork

Aantal pagina's: 456

ISBN: 90 5352 346 4

Druk: 1997

Uitgever: Boom

 

Dit boek is opgedragen aan onze familie die een wereld hebben ervaren waarin uitzonderlijk kwaad een doodgewoon verschijnsel werd, en normale hoffelijkheid veranderde in uitzonderlijke goedheid. Met name herdenken we hier Bob Hanf. Sinds 1942 was hij ondergedoken in Amsterdam, maar hij is verraden en gearresteerd door de Sicherheitspolizei. Hij werd 4 dagen vastgehouden in het SD-hoofdkwartier en vervolgens overgebracht naar Westerbork waar hij werd opgesloten in de strafbarak 67. Op 19 mei zijn Bob, de overige 209 strafgevallen en 245 zigeuners in veewagens geladen en naar het Oosten gestuurd. Het transport arriveerde op 21 mei in Auschwitz. 203 personen gingen rechtstreeks door naar de gaskamers...

Titel: Auschwitz 13917 - Hoe ik de Duitse concentratiekampen overleefde

Auteur: Mirjam Blits

Aantal pagina's: 296

ISBN: 97890 8975 1775

Druk: 2012

Uitgever: Just Publishers

 

Op de avond van 25 februari 1943 worden in Amsterdam de 26 jarige Mirjam Blits en haar man Eddy door de Sicherheitsdienst van hun bed gelicht. Zij moeten zich zo snel mogelijk aankleden en krijgen nog net de gelegenheid wat boterhammen klaar te maken voor hun lange reis…. Ruim twee jaar later keert Mirjam terug naar Amsterdam. Moederziel alleen, want haar man Eddy, haar vader, haar moeder en haar hele familie hebben de gaskamers niet overleefd. In haar grote eenzaamheid grijpt Mirjam pen en papier en begint te schrijven. Koortsachtig schrijft ze vel na vel vol, zonder te letten op fraaie taal of zinsbouw. 

Titel: Auschwitz rapportage

Auteur: Primo Levi en Jacq Vogelaar

Aantal pagina's: 95

ISBN: 978 90 290 8120 7

Druk: 2008

Uitgever: J.M. Meulenhoff

 

Toen Primo Levi na de bevrijding in 1945 wachtte om terug te mogen keren uit Polen werd aan hem en een bevriend arts, dokter Leonardo de Benedetti, gevraagd om voor de Russische autoriteiten een rapportage te schrijven over de leefomstandigheden in Auschwitz. Het verslag werd een jaar later gepubliceerd, maar daarna vergeten. In het rapport worden de deportatie naar Auschwitz, de selectie voor werk en uitroeiing, het alledaagse leven in het kamp en het functioneren van de gaskamers beschreven. Het bevat Levi's eerste verbijsterend lucide poging om de terreur te begrijpen die hij in het kamp had ondergaan.

 

Titel: Bij ons in Auschwitz

Auteur: Arnon Grunberg

Aantal pagina's: 496

ISBN: 978 90 214 2004 2 

Druk: 2020

Uitgever: Em. Querido's

 

Op 27 januari 1945 werd concentratiekamp Auschwitz bevrijd door het Rode Leger. Hier zijn minstens 1,1 miljoen mensen vermoord: mannen, vrouwen en kinderen, merendeels joden. De meeste ooggetuigen, de gevangenen die het kamp wisten te overleven, zijn inmiddels overleden. Ter gelegenheid van de 75-jarige herdenking van de bevrijding van Auschwitz verzamelde Arnon Grunberg teksten van 'morele getuigen', getuigen die slachtoffer waren van de terreur. Van Primo Levi's vlak na de bevrijding geschreven 'Is dit mens' en het onbekendere, aangrijpende werk van Tadeusz Borowski tot de teksten van Zalmen Gradowski, die in Auschwitz vermoord werd - zijn geschriften had hij begraven nabij een van de crematoria.

Titel: Commandant van Auschwitz - Zelfportret van een beul

Auteur: Rudolf  Höss

Aantal pagina's: 254

ISBN: 90 10 03090 3 

Druk: 1980

Uitgever: Elsevier - Amsterdam

 

Rudolf Höss was commandant van Auschwitz, het grootste vernietigingskamp van de nazi's. Hier vermoordden de nazi beulen, vanaf de oprichting in 1940 tot aan het eind van 1943, ongeveer 3 miljoen joden. In de periode tussen verhoor en executie (maart 1947) werd Höss bevolen zijn levensverhaal te schrijven. Het is dit boek. Er bestaat geen twijfel aan of het werk is volkomen authentiek. Zorgvuldige controle heeft uitgewezen dat Höss zich de grootste moeite heeft gegeven om de waarheid te vertellen. Hier hebben we een levendig en tegelijk onvergetelijk zelfportret van een der grootste monsters aller tijden.

Titel: Daniella

Auteur: Ka-Tsetnik 135633

Aantal pagina's: 252

ISBN: 90 6790 203 9

Druk: 1979

Uitgever: Kadmos - Weert

 

Na het overweldigende succes van 'De Vuurroos', het eerste deel van Ka-Tsetniks wereldberoemde Auschwitzcyclus, brengt uitgeverij Kadmos, nu Ka-Tsetniks Daniella uit. Ook dit deel is berust op persoonlijke ervaringen van de schrijver, die als Ka-Tsetnik (concentratiekamp gevangene) nr 135633 de hel van Auschwitz doormaakte. Daniella is de gruwelijke geschiedenis van een veertienjarig Pools meisje dat in Auschwitz geselecteerd wordt voor het 'Puppenhaus', het voor de kampleiding en de SS opgezette bordeel. In het Puppenhaus wacht Daniella een onbeschrijfelijk lot. Ze kan zich daaraan slechts onttrekken door de dood. 

Titel: De apotheker van Auschwitz

Auteur: Dieter Schlesak

Aantal pagina's: 348

ISBN: 978 90 295 1154 4

Druk: Zesde druk 2017

Uitgever: De Arbeiderspers - Amsterdam

 

De apotheker van Auschwitz is een van de meest authentieke, precieze en schokkende boeken die er ooit over de Holocaust zijn geschreven. Het is een zeer realistisch portret van het concentratiekamp Auschwitz, waar een Roemeense apotheker, dr.Victor Capesius, assistent van Mengele, een belangrijke rol speelde bij de selectie en vergassing van joden in doodsfabriek Birkenau. Hoewel hij naar eigen zeggen persoonlijk niets tegen joden had, stuurde hij velen van hen, onder wie een groot aantal bekenden uit zijn geboortestreek, koelbloedig de gaskamer in en verrijkte zich met hun bezittingen. Na de oorlog ontsnapte hij aan een doodsvonnis en hervatte hij zijn civiele bestaan.

Titel: De bibliothecaresse van Auschwitz

Auteur: Anonio Iturbe

Aantal pagina's: 413

ISBN: 978 90 225 7090 6

Druk: Vijftiende druk januari 2016

Uitgever: Boekerij

 

In concentratiekamp Auschwitz is pal onder de ogen van de nazi's in het geheim een schooltje opgezet. Daar waar boeken streng verboden zijn, verbergt de veertienjarige Dita onder haar jurk de kleinste en meest clandestiene bibliotheek die ooit heeft bestaan. De acht boeken worden door haar en de andere kampgenoten gekoesterd als schatten. Dit geeft niet op en verliest nooit de wil om te leven. De verhalen voeren haar mee naar een andere wereld. De bibliothecaresse van Auschwitz is een ontroerend, waargebeurd verhaal over de moed van een jong meisje en hoe boeken mensen kunnen helpen in de verschrikkelijkste omstandigheden. 

Titel: De celliste van Auschwitz - Hoe een jonge muzikante Auschwitz en Bergen-Belsen overleefde

Auteur: Anita Lasker-Wallfisch

Aantal pagina's: 223

ISBN: 978 9401 9068 83

Druk: 2015

Uitgever: Omniboek

 

Anita Lasker is zestien jaar oud als in de Tweede Wereldoorlog haar ouders en haar grootmoeder worden gedeporteerd en vermoord. Dan staan Anita en haar zus Renate er alleen voor. Anderhalf jaar later wordt Anita zelf op transport gezet naar Auschwitz. Daar wordt de begaafde celliste geselecteerd voor het beruchte vrouwenorkest. Ze overleeft, voornamelijk omdat cellisten moeilijk te vervangen waren. In 1944, als de Russen naderen, worden de zussen geëvacueerd naar Bergen-Belsen. Onder erbarmelijke omstandigheden weten ze in leven te blijven tot de Britten het kamp bevrijde. 

Titel: De commandant

Auteur: Jurg Amann

Aantal pagina's: 108

ISBN: 978 90 254 3628 5

Druk: 2011

Uitgever: Contact - Amsterdam

 

Enkele jaren geleden ontdekte de Duitse schrijver Jürg Amann de aantekeningen van Auschwitz commandant Rudolf Höss. In afwachting tot de voltrekking van zijn doodvonnis vertelde Höss zijn verhaal, koel, zonder enige wroeging en zonder inzicht in de reikwijdte van zijn handelen. Amann bewerkte dit materiaal tot een ijzingwekkende monoloog. Een beklemmend verslag waarin de lezer tegen wil en dank in het hoofd van een van de grootste massamoordenaars aller tijden wordt gezogen.

 

Titel: De fotograaf van Auschwitz

Auteur: Luca Crippa en Maurizio Onnis

Aantal pagina's: 272

ISBN: 978 90 225 7043 2

Druk: 2014

Uitgever: Boekerij

 

Iedereen kent de foto's van de gevangenen in Auschwitz en die van de slachtoffers van ­Mengeles wetenschappelijke onderzoeken. Maar wie nam die foto's? Een SS'er? Mengele zelf? Wilhelm Brasse, gevangene nummer 3444 in ­Auschwitz, werd van 1940 tot 1945 gedwongen om elk gruwelijk detail van het kampleven op foto's vast te leggen. Dagelijks geconfronteerd met de wanhoop en het lijden van de gevangenen, realiseerde Brasse zich dat hij iets moest doen om deze misdaden openbaar te maken. Keer op keer riskeerde hij zijn leven door foto's en negatieven in handen van het Poolse ­verzet te spelen. 

Titel: De keuze

Auteur: Edith Eva Eger

Aantal pagina's: 325

ISBN: 978 94 005 1055 5

Druk: 2017

Uitgever: A. W. Bruna 

 

Edith Eger was zestien jaar oud toen ze in 1944 naar Auschwitz werd gedeporteerd. Haar ouders werden direct naar de gaskamer gestuurd en Edith werd gedwongen om voor Mengele te dansen. Haar onverschrokkenheid hielp haar en haar zusje te overleven, al waren ze nog maar nauwelijks in leven toen het kamp eindelijk werd bevrijd.

Titel: De man die naar Auschwitz wilde

Auteur: Denis Avey

Aantal pagina's: 318

ISBN: 978 90 443 2952 0

Druk: 2011

Uitgever: The House of Books

 

Denis Avey, een jonge Britse soldaat, vecht in de Tweede Wereldoorlog in Noord-Afrika. Daar wordt hij in 1944 krijgsgevangen genomen. In het werkkamp in Duitsland waar hij terechtkomt, werkt hij zij aan zij met gevangenen uit het nabijgelegen Auschwitz. Denis is geschokt door de verhalen die hij van hen hoort en voelt het als zijn plicht er met eigen ogen kennis van te nemen en de wereld ooit zijn verhaal te kunnen vertellen. Denis vat het gewaagde plan op van kamp te wisselen met een jonge joodse gevangene uit Nederland. Gekleed in diens smerige gestreepte kampkleding met gele ster loopt hij tussen andere gevangenen onder de poort met Arbeit Macht Frei Auschwitz binnen.  

Titel: De rook boven Birkenau

Auteur: Liana Millu

Aantal pagina's: 169

ISBN: 90 254 6961 2

Druk: 1992

Uitgever: Contact - Amsterdam

 

Voor de vrouwen in Birkenau waren de crematoria onontkoombaar. Dag en nacht kringelde de rook op uit de schoorstenen die tussen de barakken stonden, de rook die iedere hoopvolle gedachte deed vervliegen. Liana Millu beschrijft in deze verhalenbundel het leven in het vrouwenkamp Auschwitz-Birkenau. Zelf treedt ze zelden op de voorgrond, maar met haar heldere geest en scherpe blik merkt ze gebeurtenissen op die ieders voorstellingsvermogen te boven gaan.

 

Titel: De tatoeëerder van Auschwitz

Auteur: Heather Morris

Aantal pagina's: 320

ISBN: 978 94 027 0051 0

Druk: 2018

Uitgever: HarperCollins

 

In april 1942 wordt een jonge Slowaakse jood naar Auschwitz gedeporteerd. Lale Sokolov staat vanaf dan bekend als gevangene 32407. De ss-officieren benoemen hem tot 'Tätowierer'. Tweeënhalf jaar lang is hij degene die van duizenden gevangenen een nummer moet maken. Zoals van Gita, vanaf dan gevangene 34902. Terwijl hij gedwongen wordt haar te brandmerken, kerft zij haar naam voor altijd in zijn hart. Na drie jaar wordt Gita op dodenmars gestuurd en komt Lale in een ander kamp terecht. Beiden weten te ontsnappen en gaan op zoek naar elkaar. Gedurende zeventig jaar zwijgen Lale en Gita over het begin van hun relatie. Pas na Gita's dood durft Lale hun uitzonderlijke overleversverhaal te delen.

Titel: Een rechter in Auschwitz

Auteur: Kevin Prenger

Aantal pagina's: 209

ISBN: 978 9402 1548 25

Druk: 2017

Uitgever: Bravenewbooks.nl

 

In het najaar van 1943 bezoekt SS-rechter Konrad Morgen concentratiekamp Auschwitz. Aanleiding is een vanuit het kamp verzonden pakketje met goudklompen, dat door de douane is onderschept. In het kamp ontdekt hij dat deze smokkelzaak het topje van de ijsberg is; kampbewakers maken zich massaal schuldig aan diefstal en corruptie. En dat is nog niet alles, want Morgen constateert ook dat stafleden zonder officiele toestemming gevangenen vermoorden. Terwijl in de gaskamers miljoenen joden vermoord worden, houdt Konrad Morgen zich bezig met het verzamelen van bewijs van 'illegale moorden'. Behalve Auschwitz bezoekt hij ook andere kampen, zoals Buchenwald, waar hij kampcommandant Karl Koch arresteerde.

Titel: Eindstation Auschwitz

Auteur: Eddy de Wind

Aantal pagina's: 223

ISBN: 978 90 290 9360 6

Druk: 2020

Uitgever: Meulenhoff

 

De joodse arts Eddy de Wind ging in 1942 als vrijwillige werken in Kamp Westerbork, gelegen in het oosten van Nederland. Hij ontmoette de jonge joodse verpleegster Friedel, die uit Duitsland naar Nederland was gevlucht. Ze werden verliefd en trouwden in het kamp. In 1943 werden ze gezamenlijk per goederentrein naar Auschwitz getransporteerd. Daar scheidden zich hun wegen: Eddy kwam terecht in barak 9, Friedel in 10, de barak waar de medische experimenten werden uitgevoerd. Toen in het najaar van 1944 de Russen Auschwitz naderden, besloten de nazi's hun sporen uit te wissen. De gevangenen, onder wie Friedel, moesten richting Duitsland lopen. Eddy verstopte zich en bleef achter in Auschwitz. Hij vond een schrift en potlood en begon te schrijven.

Titel: Eva - Een schokkend en ontroerend verslag van een van de weinigen die Auschwitz overleefde

Auteur: Meyer Levin

Aantal pagina's: 231

ISBN: 90 6057 622 5

Druk: 1984

Uitgever: Omega Boek - Amsterdam

 

In 1939 werd Polen door de Russen bezet, twee jaar later werden de Russen door de Duitsers verdreven en de jacht op joden begon. Op aanraden van haar moeder nam de achttienjarige Eva een andere identiteit aan en als katholiek boerendochter vluchtte zij met een vriendin naar Oostenrijk. Ondanks vele innerlijke spanningen had zij daar een draaglijk bestaan, totdat haar joods-zijn ontdekt werd en zij naar Auschwitz werd getransporteerd. De energie voelend van haar wil om te overleven nam zij liever vaak grote risico's, dan zichzelf willoos in de dood te laten voeren.  

Titel: Gesprekken met mijzelf in Auschwitz

Auteur: Letty Ben-Heled-Rubelsheim

Aantal pagina's: 160

ISBN: 90 435 0699 0

Druk: 2003

Uitgever: Kok - Kampen

 

In 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, had Letty Rudelsheim de mogelijkheid om per schip naar Israël te gaan. Zij stond haar plaats echter af aan een ander. Zoals zoveel anderen, dacht ook de joodse Letty dat zij in Nederland veilig zou zijn. Het verhaal dat volgt is onvoorstelbaar. Als zij moet onderduiken bij Fokje en Johan Bleeker besluit ze anderen te gaan helpen. Ze sluit zich aan bij de verzetsgroep van Willy en Joop Westerweel. Maar ze trapt in een val, opgezet door de Gestapo en een infiltrant uit de verzetsgroep. In de hel van drie verschillende concentratiekampen weet zij keer op keer te overleven.

Titel: Het Auschwitz album - Rapportage van een transport

Auteur: Yisrael Gutman

Aantal pagina's: 249

ISBN: 978 90 808858 7 5

Druk: Tweede druk 2010

Uitgever: Verbum

 

Het Auschwitz Album is een unieke fotoreportage van een transport van Hongaarse joden naar het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau in mei 1944. De aankomst, selectie, confiscatie van eigendommen en de voorbereiding voor de fysieke vernietiging zijn tot in detail vastgelegd. Het transport was afkomstig uit Beregowo, Tacovo en Bilke uit Karpato-Roethenie, het gebergte in het Noordoosten van Hongarije. Ongeveer 3.500 joden kwamen na een tocht van twee dagen aan in Birkenau. Ze wisten niet wat er met hen ging gebeuren. Ze ondergingen lijdzaam de procedures die zouden leiden tot hun dood in de gaskamers. 

Titel: Het eerste transport

Auteur: Heather Macadam

Aantal pagina's: 447

ISBN: 978 90 239 5910 6

Druk: 2020

Uitgever: Mozaiek

 

Op 25 maart 1942 ontvangen bijna duizend joodse tienermeisjes uit Poprad, Slowakije een oproep om te komen werken voor de overheid. Ze melden zich allemaal op het station, trots dat ze zich nuttig kunnen maken voor hun land. In werkelijkheid betaalt hun regering per meisje 500 Reichsmark aan de nazi's, die de meisjes voor die prijs naar Auschwitz afvoeren. Slechts een handjevol zal terugkeren. Auteur Heather Macadam deed jarenlang onderzoek naar het eerste officiële Auschwitz-transport, en interviewde vele overlevers en familieleden van omgekomenen. In dit indrukwekkende boek ontrukt ze de verhalen van deze meisjes aan de vergetelheid en brengt hun zo een groots en blijvend eerbetoon.

Titel: Het Höcker Album - Auschwitz door de lens van de SS

Auteur: Christophe Busch

Aantal pagina's: 333

ISBN: 978 90 74274 59 3

Druk: 2013

Uitgever: Verbum

 

SS fotografen hebben medio 1944 de aankomst en 'verwerking' van een transport Hongaarse Joden uitgebreid gefotografeerd. Deze reportage is vastgelegd in Het Auschwitz Album. Lange tijd ging men ervan uit dat dit de enige fotoreeks was die in Auschwitz-Birkenau tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gemaakt. In 2007 ontdekte men echter een nieuw fotoalbum uit Auschwitz-Birkenau. Het betreft een privéalbum met ondermeer kiekjes van SS'ers die een paar dagen stoom mochten afblazen in het Genesungsheim Solahütte. Dit ontspanningsoord was een onderdeel van het KZ Auschwitz. 

Titel: Het schooltje van Auschwitz

Auteur: Mario Escobar

Aantal pagina's: 302

ISBN: 978 90 4353 138 2

Druk: 2019

Uitgever: KokBoekencentrum

 

Berlijn, 1943. Helene Hannemann staat op het punt om haar kinderen naar school te brengen als de Gestapo binnenvalt. Haar man en kinderen zullen worden gedeporteerd vanwege hun Roma-afkomst. Aangezien Helene zelf Duits bloed heeft, wordt haar koeltjes verteld dat zij in de woning mag blijven. Maar Helene weigert haar gezin in de steek te laten en gaat met hen mee op transport naar Auschwitz. Als daar duidelijk wordt dat Helene niet alleen Duits is, maar ook een ervaren verpleegster, wordt ze gedwongen te werken onder kamparts Josef Mengele, die haar vraagt een school te starten. Helene weet met wie ze nu te maken krijgt, maar hoopt dat ze met deze aanstelling het leven voor de kinderen in het kamp kan verbeteren.

Titel: Ik ontsnapte uit Auschwitz

Auteur: Rudolf Vrba

Aantal pagina's: 404

ISBN: 978 90 2155 762 5

Druk: 2014

Uitgever: Kosmos - Utrecht

 

Dit is het waargebeurde, ontluisterende verhaal van kampgevangene Rudolf Vrba. Op 7 april 1944 lukt het hem uit Auschwitz te ontsnappen en met veel geluk weet hij uit handen van de nazi's te blijven. Zijn getuigenissen in de zogenaamde Auschwitz Protocollen redden ten minste tweehonderdduizend joden van een zekere dood. Vrba (1924-2006) getuigde na de oorlog bij vele processen tegen de nazi's. Hij wist vervolgens uit het communistische Tsjecho-Slowakeije naar Israel te vluchten. In 1960 vestigde hij zich in Groot-Brittannië, zeven jaar later emigreerde hij naar Canada. Daar werd hij professor in de farmacologie.

Titel: In de schaduw van Auschwitz

Auteur: Frank van Vree

Aantal pagina's: 207

ISBN: 90 6554 401 1

Druk: 1995

Uitgever: Historisch Uitgeverij Groningen

 

In de schaduw van Auschwitz beschrijft de veranderingen in de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog, vanaf de bevrijding tot aan de recente debatten over de plaats van de nazistische vernietiging in de geschiedenis van de westerse beschaving. In de loop van vijftig jaar is het beeld van de oorlog ingrijpend veranderd. Overheerste aanvankelijk het nationale perspectief, waarin nauwelijks plaats was voor daders, weifelaars of overlevenden van de kampen, de laatste decennia is de systematische moord op de joden, zwakzinnigen, zigeuners en andere als minderwaardig beschouwde groepen centraal komen te staan.

Titel: In ons harten waren we reuzen - De overlevingsgeschiedenis van een lilliputterfamilie

Auteur: Yehuda Koren

Aantal pagina's: 286

ISBN: 90 435 0860 8

Druk: 2004

Uitgever: Kok - Kampen

 

Perla, de jongste van de tien kinderen van de lilliputter Shimshon Ovitz, reist met haar zes klein gebleven broers en zussen als musicerende Lilliputtergroep door Oost-Europa. Tot maart 1944 weten zij aan de vervolgingen te ontkomen. Als zij in Auschwitz aankomen, ontsnappen zij dankzij Josef Mengele aan een gewisse dood. Bij het zien van de familie roept hij uit: 'Dit is werk voor twintig jaar!' De 'Doodsengel van Auschwitz' is weer een attractie rijker. Voor de Ovitz familie begint een jaar vol martelingen en vernederingen. Dagelijks wordt de familie aan nieuwe experimenten onderworpen.

Titel: Kind in Auschwitz

Auteur: Thomas Geve

Aantal pagina's: 223

ISBN: 90 5112 418 x

Druk: 1987

Uitgever: Areopagus

 

Toen Thomas Geve in 1943 in Auschwitz aankwam was hij pas 13. Hij werd onmiddellijk van zijn moeder gescheiden, maar niet zoals de andere kinderen pardon vergast, omdat hij zich meteen aanmeldde als arbeidsgeschikte volwassene. Thomas zou 22 maanden opgesloten blijven, eerst in Auschwitz en later in Buchenwald, waar hij in april 1945 door de geallieerden werd bevrijd. Te zwak om na zijn vrijlating te vertrekken bleef hij nog een aantal weken in Buchenwald om aan te sterken. Daar legde hij zijn herinneringen aan het dagelijkse kampleven vast in tekeningen. Pas veel later kon hij de kracht opbrengen zijn gruwelijke ervaringen ook in woorden vast te leggen. 

Titel: Kinderen in Auschwitz - Verklaringen en ooggetuigen

Auteur: Inge Deutschkron

Aantal pagina's: 160

Uitgever: H.J.W. Becht's

 

De schrijfster, correspondente van een van de grootste dagbladen in Israel, spreekt over het lot van kinderen in concentratiekampen. Ook diegene die als kind zelf in de kampen hebben geleefd vertellen over wat zij hebben meegemaakt, over belevenissen die onuitwisbare sporen in hun geestelijke ontwikkeling en hun wezen hebben nagelaten. Dit boek, dat in eenvoudige, soms onbeholpen bewoordingen niets anders geeft dan feiten, is juist hierdoor uitgegroeid tot een sober document. Een aantal gedichten en tekeningen, die kinderen tijdens hun verblijf in de kampen maakten, onderstreept dit op aangrijpende wijze. 

Titel: Kleermaker in Auschwitz

Auteur: David van Turnhout & Dirk Verhofstadt

Aantal pagina's: 332

ISBN: 978 90 8924 796 4

Druk: 2019

Uitgever: Houtekiet

 

David Van Turnhout volgt samen met Dirk Verhofstadt het spoor van zijn joodse grootvader, Ide Leib Kartuz. Op de vlucht voor antisemitisme en geweld, kwam hij in 1929 naar Antwerpen, waar hij zich vestigde als kleermaker. Zijn achtergebleven familie belandde in het getto van Radomsko. Elk familielid werd vergast in Treblinka, er bleef niemand meer over. In België ging Kartuz bij het verzet, maar in 1942 pakten de nazi's hem op en deporteerden hem via Breendonk en de Dossin-kazerne naar Auschwitz. Zijn vrouw en twee kinderen vonden meteen bij hun aankomst een gruwelijke dood. Zelf overleefde hij in een commando van kleermakers en onderging hij een onmenselijke dodenmars naar Mauthausen.

Titel: Leven met de dood - Een vrouw overleeft de Holocaust

Auteur: Olga Lengyel

Aantal pagina's: 220

ISBN: 90 808858 5 1

Druk: 2005

Uitgever: Verbum

 

De Hongaarse arts Olga Lengyel heeft acht maanden gevangen gezeten in het concentratie- en vernietigings-kamp Auschwitz-Birkenau. Bij aankomst werden haar kinderen en beide ouders vergast. Haar man werd tijdens de dodenmars door de SS geëxecuteerd. Lengyel is erin geslaagd zich aan het broze kampleven vast te klampen. Olga Lengyel schreef haar verslag al in 1947. Het boek behoort daarmee tot de eerste kampverhalen. Ze schreef om te getuigen van de gruwelen in Birkenau en de massamoord die zich daar voltrokken heeft. Een realistischer getuigenis is niet denkbaar. 

Titel: Muziek achter prikkeldraad - Auschwitz, Bergen-Belsen, 1944-'45

Auteur: Fania Fenelon

Aantal pagina's: 291

ISBN: 90 6045 482 0

Druk: 1982

Uitgever: Hollandia

 

Muziek achter prikkeldraad is het autobiografisch verhaal van en geschreven door Fania Fénelon, dat voor het eerst werd uitgebracht in 1976 bij Opera Mundi te Parijs. Fania werd geboren in Parijs in 1918, won een eerste prijs voor haar pianospel aan het conservatorium, waar zij tot 1940 studeerde. Om haar aandeel in het Franse verzet werd zij gearresteerd en in januari 1944 naar Auschwitz gedeporteerd. In november 1944 volgde een deportatie naar Bergen Belsen. Tenslotte werd zij door het Britse leger bevrijd op 15 april 1945. Zij keerde naar Parijs terug en hervatte haar muzikale carrière. 

Titel: Ontmoetingen in de hel - Auschwitz - Gross-Rosen

Auteur: Hanna Hammelburg-de Beer

Aantal pagina's: 50

ISBN: 90 808858 3 5

Druk: 2005

Uitgever: Verbum

 

Ik heb het dus overleefd. Dat heeft te maken met de wonderlijke ontmoetingen die ik daar in die hel heb gehad. Ontmoetingen die toch gevoel brachten in een onzegbaar koude wereld, waarin iedereen dagelijks met de dood werd bedreigd. Waar de samenleving, waaruit niemand mocht terugkeren, voortdurend beheerst werd door een perfecte vernietigingsorganisatie. 'Luister naar het toeval, en toch weer niet helemaal toeval, dat ik in leven bleef'. Hanna de Beer was student medicijnen toen zij met haar ouders naar Westerbork en verder naar Auschwitz-Birkenau werd gedeporteerd. Haar vader en moeder zijn niet teruggekomen.  

Titel: Sonderkommando Auschwitz

Auteur: Shlomo Venezia

Aantal pagina's: 192

ISBN: 978 90 263 2101 6

Druk: Tweede druk maart 2008

Uitgever: Ambo / Manteau

 

In de vernietigingskampen waren de leden van het Sonderkommando belast met de gruwelijkste taak: het werk in de gaskamers. Joodse gevangenen maakten gedwongen deel uit van deze 'speciale werkploegen' en kregen van de SS de opdracht slachtoffers naar de gaskamers te begeleiden, de ruimtes schoon te maken en de lichamen van de slachtoffers te verbranden, om enige tijd later zelf te worden gedood. De Grieks-Italiaanse jood Shlomo Venezia is een van de zeer weinigen die het Sonderkommando heeft overleefd. Pas na vijftig jaar was hij in staat erover te spreken. In Sonderkommando Auschwitz vertelt hij zijn verhaal. 

Titel: Trompettist in Auschwitz

Auteur: Dick Walda

Aantal pagina's: 112

ISBN: 90 6707 226 5

Druk: 1989 

Uitgever: De Bataafsche Leeuw

 

De naam Lex van Weren roept herinneringen op aan de jaren vijftig en zestig toen Van Weren als dirigent van het populaire City-theaterorkest furore maakt. Verder speelde Van Weren jarenlang op zijn trompet voor de radio en de toen in opkomst zijnde televisie. Bijna even bekend is Lex van Weren vanwege zijn rol van trompettist in het vernietigingskamp Auschwitz. Na jarenlang zwijgen heeft Dick Walda hem weten over te halen zijn ongelooflijke geschiedenis te vertellen. Het boek dat hieruit is ontstaan werd een aangrijpend document, dat in de geschiedschrijving van de Tweede Wereldoorlog een eigen plaats inneemt.  

Titel: Vrijwillig naar Auschwitz

Auteur: Jack Fairwaether

Aantal pagina's: 455

ISBN: 978 90 446 3130 2

Druk: 2019

Uitgever: Prometheus

 

De Poolse vrijheidsstrijder Witold Pilecki was een van de grootste helden uit de Tweede Wereldoorlog. Dit is zijn verhaal. Als de enige persoon die zich ooit vrijwillig naar Auschwitz heeft laten sturen, leidde Pilecki jarenlang een campagne om nazibewakers te saboteren en vermoorden. Hij ontsnapte op dramatische wijze, terwijl hij bewijs van de Holocaust naar de westerse mogendheden smokkelde en hen waarschuwde voor de wreedheden in de nazivernietigingskampen. Al het bewijs van Pilecki was verloren gegaan, tot 2012, toen zijn ongelofelijke ooggetuigenrapport werd gevonden in een stoffig archief. Dit is het eerste volledige verhaal van een wonderbaarlijke reis, gebaseerd op exclusieve familiedocumenten en recentelijk vrijgegeven dossiers. 

Titel: Wat zal de morgen brengen - Twee Joodse vrouwen overleven Auschwitz

Auteur: Marianne Adam

Aantal pagina's: 152

ISBN: 90 331 1170 5

Druk: 1997

Uitgever: Den Hertog - Houten

 

In dit aangrijpende boek vertellen Marianne Adam en Ella Salomon hun levensverhaal. Bieden overleefden door een wonder de verschikkingen van Auschwitz. Nog een groter wonder is dat zij de Messias leerden kennen. Het Auschwitzproces in 1964 betekende een keerpunt in hun leven.

 

Titel: Zo was Auschwitz - Getuigenissen 1945 - 1986

Auteur: Primo Levi

Aantal pagina's: 317

ISBN: 978 90 290 9106 0

Druk: 2016

Uitgever: J.M. Meulenhoff

 

Na de Tweede Wereldoorlog maakte Primo Levi de wereld op indringende wijze deelgenoot van zijn oorlogservaringen. Met zijn aangrijpende verhalen en getuigenissen zorgde hij ervoor dat de jodenvervolging niet vergeten werd. Als kampoverlevende mocht hij niet zwijgen: erover schrijven was voor hem een morele en wettelijke plicht. In dit boek worden zijn nooit eerder gepubliceerde getuigenissen gebundeld, samen met zijn Auschwitz-rapportage. Sommige teksten zijn zeer gedetailleerd, andere zijn verhalender van toon. Met 'Zo was Auschwitz' schrijft Primo een mozaïek van aangrijpende herinneringen en reflecties die van onschatbare historische waarde zijn.